KEBIJAKSANAAN, PENGORBANAN & KEMENANGAN MORAL DATUK SERI DR JEFFREY G. KITINGAN

Isnin, 1 Disember 2025

Akan tiba masanya rakyat Sabah perlu berhenti sejenak dan menilai segala peristiwa dengan jernih — bebas daripada propaganda, kebencian atau cemburu. Dan apabila kita meneliti dengan teliti tahun-tahun penuh pergolakan sebelum pilihan raya baru-baru ini, satu kebenaran menjadi terlalu jelas untuk dinafikan:

Kecerdikan di sebalik kebangkitan politik Sabah datang daripada minda dan pengorbanan seorang tokoh — Datuk Seri Dr Jeffrey G. Kitingan.

Ketika STAR hanya memenangi satu kerusi, ramai yang mentertawakan. Tetapi sedikit sahaja yang memahami strategi mendalam di sebaliknya.

Dengan hanya satu kerusi itu, Dr Jeffrey memasuki rundingan yang akhirnya membantu membentuk kerajaan Persekutuan di bawah Perikatan Nasional (PN).

Dan kerana keberaniannya membuka pintu itu, satu peristiwa bersejarah berlaku: Buat pertama kali dalam sejarah, MA63 menjadi isu arus perdana politik negara.

Di bawah pentadbiran Tan Sri Muhyiddin Yassin:

• Status rakan kongsi Sabah & Sarawak dipulihkan

• Pada 14 Disember 2021, Parlimen meluluskan pindaan untuk mengiktiraf semula Sabah & Sarawak sebagai Negeri Borneo

• Pindaan Perlembagaan itu berkuat kuasa pada Februari 2022

Ini sesuatu yang tiada mana-mana Menteri Persekutuan dari Sabah pernah capai — termasuk mereka yang berdekad-dekad memegang jawatan tetapi kekal membisu ketika hak Sabah ditarik satu demi satu.

2. Beliau melepaskan jawatan Persekutuan — kerana MA63 disekat.

Jika Dr Jeffrey seorang ahli politik biasa yang mengejar kekayaan, kuasa dan kemewahan, tentu beliau kekal selesa sebagai Timbalan Menteri Persekutuan.

Namun sebaliknya, beliau meletakkan jawatan pada 29 September 2020, kerana di bawah PN:

• Kemajuan MA63 terhenti

• Hak 40% diketepikan

• Tuntutan Sabah dilemahkan oleh Putrajaya

• Kuasa yang dirampas pada 1976 tidak dipulangkan

• Birokrasi menyekat segala pembaharuan

Dr Jeffrey enggan menjadi boneka. Beliau enggan menjadi hiasan Sabahan dalam kabinet. Beliau enggan duduk diam sedangkan masa depan Sabah digantung sekali lagi.

Beliau memilih jalan yang lebih sukar — kembali ke Sabah untuk menghidupkan semula perjuangan.

3. Beliau pulang dan membina semula gerakan dari akar umbi.

Sejurus keluar daripada kabinet Persekutuan, Dr Jeffrey menghidupkan kembali agenda MA63 dan autonomi dengan semangat baru:

• Beliau menghidupkan Sabah For Sabahan

• Beliau melancarkan Justice For Sabah

• Beliau mempengaruhi pembentukan GRS

• ADUN Bersatu keluar beramai-ramai untuk menyertai gerakan tempatan yang diinspirasinya

“Sabah For Sabahan” berkembang menjadi Rumah Kita, Kita Jaga — satu gerakan identiti rakyat yang kuat.

Walaupun bukan atas rekaannya, GRS pada awalnya terpaksa bekerjasama dengan UMNO demi kestabilan — kerana keluar kerajaan ketika itu akan membuka pintu Sabah kepada campur tangan pusat sekali lagi, tanpa sesiapa di dalam untuk menentang.

Sebagai Timbalan Pengerusi GRS, beliau hanya boleh menasihat dan akur kepada konsensus — namun prinsipnya tetap teguh.

4. Ketika Langkah Kinabalu berlaku, beliau mempertahankan Sabah.

UMNO cuba merampas Sabah melalui gerakan politik yang membuka ruang kepada PH untuk masuk campur dengan tuntutan tertentu — antaranya melantik Salleh Said Keruak sebagai Menteri Kewangan Sabah.

GRS bertegas. Mereka tidak tunduk. Dan Sabah terselamat daripada kembali ke cengkaman penuh Malaya.

5. Ketika PH menuntut 22 kerusi (daripada 8), Dr Jeffrey berkata TIDAK.

Beliau memberi amaran kepada Pengerusi GRS bahawa membenarkan PH berkembang secara agresif akan:

• mengundang pengaruh luar lebih dalam

• melemahkan parti tempatan

• memusnahkan gerakan Sabah For Sabahan

• dan menghantar Sabah kembali ke dominasi politik Semenanjung

Melihat GRS terperangkap dengan Isu Perlombongan dan keyakinan rakyat merosot, Dr Jeffrey membuat keputusan penting.

6. Beliau menarik STAR keluar daripada GRS — demi menyelamatkan perjuangan autonomi Sabah.

Langkah berani ini mengejutkan ramai — tetapi ia membangkitkan Sabah.

Tiba-tiba:

• Justice For Sabah meletup

• Sabah For Sabahan kembali dengan kuat

• Parti-parti lain meniru dengan slogan “Sabah First”

• Rakyat bersemangat

• PH jatuh ke 1 kerusi

• UMNO merosot kepada 6 kerusi, Bung hampir tewas

• DAP kalah teruk di Sabah. Tewas di kesemua kawasan bandar yang secara tradisinya adalah kubu mereka.

Ini TIDAK akan berlaku jika STAR kekal diam dalam GRS. Semangat Nasionalime rakyat Sabah tidak akan tercetus jika STAR kekal dalam GRS.

Tindakan Dr Jeffrey membuka pintu gelombang nasionalisme Sabah.

7. STAR mungkin tidak menang besar di atas kertas — tetapi menang besar dalam sejarah.

STAR tidak memenangi banyak kerusi kali ini. Namun kemenangan peribadi Dr Jeffrey sangat jelas:

• Beliau mengurangkan pengaruh luar secara drastik

• Beliau mengembalikan identiti politik Sabah

• Beliau menyedarkan generasi muda

• Beliau memaksa semua parti menerima naratif pro-Sabah

• Beliau menaikkan tahap kesedaran politik

• Beliau membuktikan autonomi ialah arus perdana Sabah

Dan walaupun suara bising bertebaran, Dr Jeffrey sendiri memenangi Tambunan dengan majoriti lebih besar daripada sebelumnya, membuktikan bahawa:

Pada peringkat akar umbi, beliau kekal sebagai salah seorang pemimpin paling dipercayai di Sabah. Dr Jeffrey menang kesemua PDM Tambunan. 16 semuanya. 

Namanya terus menginspirasi. Perjuangannya terus bergema. Visinya terus memandu masa depan Sabah.

KEPUTUSAN AKHIR:

Dr Jeffrey tidak kehilangan apa-apa. Sabah memperoleh segalanya.

Jika beliau kekal dalam GRS, rakyat Sabah tidak akan bangkit.

Jika beliau diam, parti Malaya akan kembali menguasai.

Jika beliau utamakan keselesaan, identiti Sabah akan malap.

Tetapi beliau memilih perjuangan berbanding keselesaan.

Beliau memilih kebenaran berbanding populariti.

Beliau memilih Sabah berbanding dirinya sendiri.

Maka benar — di atas kertas mungkin orang lain menang lebih banyak.

Tetapi dari sudut moral, sejarah, dan politik —

DATUK SERI DR JEFFREY G. KITINGAN ADALAH PEMENANG SEBENAR PILIHAN RAYA INI.

Perjuangannya meletakkan asas kepada Sabah baharu yang sedang bangkit hari ini.