Perbandingan Geran Khas Tahunan Sabah (2021-2025)

 

📊 Perbandingan Geran Khas Tahunan Sabah (2021–2025)

Tahun	Jumlah (RM)	Kerajaan Persekutuan	Kerajaan Negeri Sabah	Keterangan / Jenis Geran
2021	RM26.7 juta	Perikatan Nasional (PN) – PM Tan Sri Muhyiddin Yassin	Gabungan Rakyat Sabah (GRS) – KM Datuk Seri Panglima Hajiji Noor	Kadar lama yang digazet sejak 1970-an sebelum sebarang semakan dilakukan.
2022	RM125.6 juta	Barisan Nasional (BN) + PN – PM Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob	GRS–BN – KM Datuk Seri Panglima Hajiji Noor	Kadar baharu hasil Semakan Geran Khas 2022 di bawah Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan.
2023	RM300 juta	Kerajaan Perpaduan (PH–BN–GPS–GRS) – PM Datuk Seri Anwar Ibrahim	GRS – KM Datuk Seri Panglima Hajiji Noor	Kadar interim dipersetujui antara Sabah dan Persekutuan; bayaran disahkan selesai pada November 2023.
2024	RM300 juta	Kerajaan Perpaduan (PH–BN–GPS–GRS) – PM Datuk Seri Anwar Ibrahim	GRS – KM Datuk Seri Panglima Hajiji Noor	Bajet 2024 mengekalkan kadar interim RM300 juta untuk Sabah.
2025	RM600 juta	Kerajaan Perpaduan (PH–BN–GPS–GRS) – PM Datuk Seri Anwar Ibrahim	GRS – KM Datuk Seri Panglima Hajiji Noor	Bajet 2026 (dibentang Okt 2025) menggandakan kadar interim kepada RM600 juta mulai 2025.

---

🧭 Analisis & Konteks

1. Hubungan antara Sabah dan Kerajaan Persekutuan berubah-ubah:

   • Kadar Geran Khas meningkat dengan ketara selepas hubungan Sabah–Persekutuan menjadi lebih stabil di bawah Kerajaan Perpaduan.

   • Walaupun begitu, kenaikan ini masih bersifat interim sementara formula sebenar “40% hasil bersih” dirunding semula.

2. Perubahan politik dan impak kewangan:

   • 2021 (PN–GRS) – Sabah mula menekan isu MA63 secara lebih terbuka.

   • 2022 (BN–PN) – Semakan rasmi pertama di bawah Perkara 112D menghasilkan RM125.6 juta.

   • 2023–2025 (Kerajaan Perpaduan–GRS) – Kadar melonjak kepada RM300 juta dan kini RM600 juta, mencerminkan konsesi politik dan tekanan rakyat Sabah.

3. Isu belum selesai:

   • Kerajaan Sabah menegaskan bahawa geran khas sebenar sepatutnya jauh lebih besar (dianggarkan Dr. Jeffrey Kitingan sekurang-kurangnya RM20 bilion setahun).

   • Bayaran interim ini dianggap bukan penyelesaian muktamad, tetapi sementara menunggu penetapan formula tetap di bawah MA63.

---

📌 Kesimpulan

Kadar Geran Khas Tahunan Sabah meningkat daripada RM26.7 juta (2021) kepada RM600 juta (2025) — lonjakan lebih 20 kali ganda dalam tempoh lima tahun.
Namun, isu hak kewangan sebenar Sabah masih belum diselesaikan sepenuhnya kerana tuntutan berdasarkan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) dan Perkara 112C & 112D masih dalam proses rundingan dan semakan undang-undang.

Sumber:

1. Iseas

2. Malaysianow

3. BERNAMA

4. MOF

5. MalayMail